• English
Logo van Veilig Erfgoed
Veilig Erfgoed
 

Veilig werken

Tijdens werkzaamheden, door medewerkers van de organisatie of door derden uitgevoerd, kunnen risicovolle situaties ontstaan. Het is belangrijk veilig te werken om mogelijke risico’s voor personen én erfgoed te voorkomen of te minimaliseren.

Zoals alle bedrijven moeten ook erfgoedinstellingen zich houden aan de wetgeving zoals de ArbowetHierin staan voorschriften voor het veilig werken aangaande personen.

Veilig werken in en op monumenten
De brochure Veilig werken in en op monumenten (913kB), behandelt het treffen van voorzieningen voor het verrichten van inspecties en het uitvoeren van reparaties en klein onderhoud. Elke werkgever heeft een verstrekkende zorgplicht voor een veilige en gezonde werkomgeving. Hiervoor moet een inventarisatie van mogelijke gevaren plaatsvinden en worden nagedacht over veilige oplossingen. Deze plicht geldt ook voor monumentenzorg. In veel gevallen is het treffen van permanente voorzieningen noodzakelijk voordat met inspectie en onderhoud wordt begonnen. Belangrijk om te weten, is dat de eigenaar medeverantwoordelijk is voor de werkomstandigheden van iedereen die in zijn opdracht inspecteert of onderhoud uitvoert. Voor de Arbowet maakt het niet uit of dit een vakman is, een vrijwilliger of een buurman die helpt bij het schoonmaken van goten. De eigenaar moet dus zorgen voor een gebouw waarin en waarop veilig en gezond kan worden gewerkt.

Voorschriften en gedragsregels externe partijen
Het uitvoeren van werkzaamheden door externe partijen, denk aan een verbouwing, kan een groot risico zijn voor gebouwd erfgoed en collecties. In musea bijvoorbeeld, zal bij kleinere werkzaamheden bezoek aan tentoonstellingen vaak gewoon doorgang vinden. Ook bij werkzaamheden in een monumentaal pand met waardevol interieur is het verstandig om alvorens de aanvang van de werkzaamheden, de aannemer er op te wijzen dat hij in een andersoortige omgeving zijn werkzaamheden verricht dan dat hij gewend is. Het is belangrijk om de regie te houden wanneer een externe partij werkzaamheden in uw gebouw uitvoert. Stel daarom regels (37kB) en voorschriften (123kB), waarvan dit voorbeelden zijn, op die u aan de externe partij(en) overhandigd wanneer deze in uw gebouw aan de slag gaat.

Veilig omgaan met technische collecties
Onder technische collecties verstaan we collecties die nog in functie zijn, denk aan transportmiddelen, stoomgemaal en machine, weefgetouw. Zeer zware en grote voorwerpen vormen geen uitzondering in technische collecties en heel wat objecten hebben scherpe of bewegende onderdelen. Toch is het vooral de voor technische collecties specifieke educatieve aanpak die risico’s met zich mee brengt. Beheerders van technische collecties moeten daarom niet alleen rekening houden met personeel en vrijwilligers, maar ook met publiek dat in aanraking komt met hun collectie. De erfgoedbeheerder van dergelijke collecties zal moeten nadenken hoe de veiligheid en het welzijn van mensen wordt verzekerd. 
Het Museum voor de Oudere Technieken (Grimbergen, Vlaanderen) heeft een handleiding Veilig omgaan met technische collecties opgesteld. Dit is een hulpmiddel voor erfgoedbeheerders van technische collecties bij het opstellen van een calamiteitenplan.