Logo van Veilig Erfgoed
Veilig Erfgoed
 

Incidentenregistratie implementeren

Zicht krijgen op incidenten vraagt om een goede aanpak, en om draagvlak binnen de organisatie. Wat is nodig om incidentenregistratie goed in te voeren en te verankeren binnen de organisatie?

Hier volgt een vijfstappenplan:

  1. Zorg voor commitment van de directie
  2. Richt de organisatie in op incidentenregistratie
  3. Stel een procedure ‘incidentenregistratie’ op
  4. Zorg voor een goede communicatie
  5. Start met de incidentenregistratie
1. Zorg voor commitment van de directie

Vraag de directie om akkoord voor het registreren van incidenten in de Database Incidenten Cultureel Erfgoed (DICE). In een memo kunnen de volgende zaken duidelijkheid geven:

  • Het nut en de noodzaak van incidentenregistratie: waarom incidenten registreren? Wat levert het de directie op?
  • De voordelen van DICE: wat is de toegevoegde waarde van DICE boven een eigen incidentenregistratie?
  • Benodigde investering: wat is nodig aan menskracht en tijd voor incidentenregistratie en de bijkomende werkzaamheden?
  • Randvoorwaarden: wat is nodig om de incidentenregistratie tot een succes te maken?

Het onderwerp DICE: Incidentenregistratie geeft hierover informatie.

2. Richt de organisatie in op incidentenorganisatie
  • Stel een ‘coördinator incidentenregistratie’ aan. Hij of zij beheert DICE, verzamelt informatie over incidenten en zorgt voor de registratie, analyses en rapportages. De coördinator incidentenregistratie rapporteert ook aan het management.
  • Bepaal welke medewerkers een bijdrage gaan leveren aan de registratie. Die bijdrage kan bestaan uit het aanleveren van informatie over incidenten en/of het daadwerkelijk registreren van de incidenten. Hoeveel medewerkers er nodig zijn, hangt af van de omvang van de organisatie. Kies als dat kan medewerkers uit verschillende disciplines. Daarmee wordt een breder draagvlak gecreëerd binnen de organisatie.
  • Maak een taakomschrijving voor de betrokken medewerkers waarin duidelijk staat omschreven wat van hen verwacht wordt in dit proces.
3. Stel een procedure ‘incidentenregistratie’ op
  • Definieer het begrip ‘incident’ en ‘bijna-incident’, en beschrijf voorbeelden. Zorg dat medewerkers weten waar zij op moeten letten. Hoe groter het bewustzijn, hoe beter incidenten gesignaleerd worden.
  • Maak een stroomschema over hoe de melding van incidenten binnen de organisatie moet verlopen. Ga daarbij zoveel mogelijk uit van de bestaande communicatiestructuren. Bijvoorbeeld:
    · meldingen gaan direct naar de receptie, die geeft ze door aan de coördinator;
    · meldingen gaan naar de eigen leidinggevende, die geeft ze door aan de coördinator;
    · meldingen gaan rechtstreeks naar de coördinator.
  • Leg afspraken vast over het gebruik van de informatie in het registratiesysteem. Bijvoorbeeld:
    · informatie wordt niet gebruikt voor procedures die kunnen leiden tot het treffen van maatregelen tegen individuele medewerkers;
    ·
    informatie wordt ontdaan van gegevens die herleiding naar medewerkers mogelijk maakt;
    ·
    informatie wordt nooit verstrekt aan derden.
  • Maak een account aan bij DICE. De hoofdaccountbeheerder (de coördinator) kan andere medewerkers toevoegen aan het systeem.
  • Creëer een overlegstructuur voor het registratieteam. Zorg bijvoorbeeld voor een kwartaaloverleg om incidenten te bespreken. Is er geen registratieteam, maar alleen een coördinator? Zorg voor periodiek overleg tussen de coördinator en zijn of haar verantwoordelijke(n).
4. Zorg voor een goede communicatie
  • Maak een communicatieplan voor de implementatie van de incidentenregistratie. Beschrijf welke medewerkers  met welke communicatie-acties en communicatiemiddelen wanneer worden geïnformeerd. Zorg voor een heldere en realistische planning, en leg vast wie voor welke communicatie-actie verantwoordelijk is.
  • Zorg ervoor dat de coördinator een ambassadeursrol heeft. Hij of zij zal het onderwerp incidentenregistratie moeten introduceren bij medewerkers en onder hun aandacht blijven houden. Daarnaast is het belangrijk dat de coördinator proactief met managers en medewerkers contact heeft om informatie te verzamelen over (bijna)incidenten.
  • Informeer alle medewerkers in de organisatie regelmatig over de voortgang van de incidentenregistratie. Wat ging de afgelopen periode (bijna) mis? Welke maatregelen zijn genomen? Duidelijkheid hierover verhoogt de betrokkenheid van de medewerkers bij het onderwerp. Lering trekken uit incidenten werkt preventief en kan nieuwe incidenten voorkomen. Sluit bij het communiceren zoveel mogelijk aan bij de interne communicatiemiddelen van de organisatie: werkoverleg, intranet en/of interne nieuwsbrief.
5. Start met de incidentenregistratie
Enkele aandachtspunten:
  • Er is niet één juiste manier voor het opzetten van een procedure voor incidentenregistratie. Elke organisatie heeft zijn eigen structuur en cultuur; het is belangrijk de procedure daarbij aan te laten sluiten. Zorg dat incidentenregistratie onderdeel wordt van de kwaliteitszorg van de organisatie.
  • Bedenk dat het inbedden van incidentenregistratie in de organisatie tijd kost. Blijvende aandacht en begeleiding zijn noodzakelijk.
  • Wanneer één medewerker verantwoordelijk is voor de incidentenregistratie, brengt dat een risico met zich mee. Als hij of zij een lange tijd afwezig is, kan de registratie stil komen te liggen. Regel daarom altijd vooraf een achtervanger, niet pas tijdens de afwezigheid van de coördinator.
  • Wanneer een medewerker uit dienst treedt, zorg dan voor overdracht van de inloggevens. Of verwijder de medewerker uit DICE.  Indien het een medewerker betreft met een 'medewerkersrol' dan worden de incidenten die hij heeft ingevoerd, overgezet naar de hoofdaccountbeheerder.  
  • Een heldere communicatie over het onderwerp is cruciaal voor het slagen van de incidentenregistratie. Het ontbreken daarvan leidt al gauw tot een moeizame start en desinteresse van medewerkers. Kortom: communiceer nut en noodzaak, weet te overtuigen en creëer awareness.